Sıfır Enerji Binalar'da Kamu Yaklaşımları ve Regülasyonlar




Geçtiğimiz yıl gerçekleştirdiğimiz ZeroBuild Forum’20 Uluslararası Sıfır Enerji Binalar Forumu 211. Oturumunda, Filiz Pehlivan‘ın moderatörlüğünde T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan uzman isimleri ağırladık ve Türkiye’nin Sıfır Enerji Bina yol haritasını konuştuk. FNP Mühendislik Kurucu Ortağı, Makine Mühendisi Filiz Pehlivan, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün COVID-19 salgınına yönelik yayınladığı manifestodan alıntı yaparak başladı:


“- Dünyayı koruyun - İklim değişikliği ile mücadele için sera gazı emisyonlarını azaltacak iyi enerji seçeneklerini kullanın - Hava kalitesini arttırın - Düşük enerjili binalar yapın - Ormanları koruyun YOKSA YENİ SALGINLARLA BAŞEDEMEYİZ!”

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Çevre ve Şehircilik Uzmanı Samet Yılancı da nSEB (neredeyse Sıfır Enerji Bina) tanımı ile söze girerek, ülkelerin nSEB politikalarından iki önemli maddeye vurgu yaptı: Yüksek enerji performansı ve maliyet etkinlik.

2018 yılında revize edilen EPBD ile tüm Avrupa ülkeleri neredeyse sıfır enerji bina olma yolunda kendi yol haritalarını çizdiğini belirten Samet Yılancı, her ülkenin kendi ekonomisine ve pazarına göre maliyet etkinliği dikkate alarak nSEB kriterlerini belirlediğini ve T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak kendilerinin de bu çalışmaları yakından takip ettiklerini ve bu konuda çalıştıklarını ifade etti.

Binalarda zorunlu hale getirilen Enerji Kimlik Belgesi için istenen minimum sınıfı C olsa da, Samet Yılancı zamanla bu zorunluluğu A’ya, hatta A+ sınıfa taşımak istediklerinin altını çizdi.

T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Şb. Md. Yrd. Namık Sandıkçı, 2 Ocak 2018’de Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planı (UEVEP) hazırladıklarını, Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü olarak, Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu (GIZ) tarafından yürütülen kamu binalarında enerji verimliliği projesi kapsamında, Türkiye'de nSEB için yol haritası oluşturulmasına yönelik çalışmalar yaptıklarını ve şu an sonuç aşamasında olduklarının haberini verdi ve yaptıkları çalışmalardan aşamalı olarak bahsetti:


“Türkiye'de 4 farklı iklim bölgesi var. Her bir iklim bölgesinden birer referans şehir seçtik: İzmir, İstanbul, Ankara, Erzurum. TÜİK verileri yardımıyla bina tiplerini ve termal özelliklerini belirledik. Daha sonra net enerji hesaplamalarında kullanılmak üzere Yapı bileşenlerinin TS 825 standartlarına uygun en yüksek U değerinin tespit ettik. Belirlenen optimum U değerlerine göre 4 farklı senaryo oluşturduk. Bina tipolojilerine uygun mekanik sistem senaryolarını belirledik. Belirlenen mekanik sistem senaryoları için bina tiplerine göre ısıtma, soğutma, sıcak su, aydınlatma, havalandırma enerjilerinin kWh/m²y birincil enerji tüketimini hesapladık. nSEB için gerekli olan maksimum enerji talebinin yanı sıra yenilenebilir enerji yüzdesi içinde minimum değeri hesapladık ve son olarak, yenilenebilir enerji ve maliyetlerini de gözeterek toplam enerji tüketimi değerlendirdik.”


Anlatılan detaylı çalışmalardan sonra T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan Enerji Verimliliği ve Tesisat Daire Başkanı Murat Bayram, kapanışı yapmak ve T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hedeflerine yönelik genel özet yapmak amacıyla söz aldı ve dünya üzerinde Enerji Verimli Binalara dair farklı farklı sertifikasyon sistemlerinin ve kavramlarının (Enerji Verimli Bina, Yeşil Bina, Sürdürülebilir Bina, Pasif Bina, Sıfır Karbonlu Bina, Neredeyse Sıfır Enerji Bina, Sıfır Enerji Bina gibi) olduğunu, bunları birleştirmek istediklerini ifade etti.

Tüm bu kavramları ve sertifikasyon sistemlerini incelediklerini, ortak bir tanım yaratmak amacıyla birleştirme çalışmaları yaptıklarını ve ciddi mevzuatsal adımlar atılacağını vurguladı.


Farklı kavramların ve sertifikasyon-eğitim-denetimde bölünmelerin, sadece uygulamacıların kafasını karıştırdığının ve uygulamacıları enerji verimli binalardan soğuttuğunun altını çizen Murat Bayram, 2021’de Türkiye’nin kendi ‘Yeşil Bina Sertifika Sistemi’ni gönüllü olarak hizmete açacaklarını söyledi ve ekledi:

“Böylece insanlar LEED Premium, BREEAM gibi sertifikalar almak yerine, ülkemize özgü sertifika sistemimizden yararlanacaklar. Bu sertifika sistemini de merkezi bir veri tabanı üzerinden kullanabilecekler. Değerlendirme kuruluşlarında da uzmanlar aynı sistemi kullanıyor olacak. Biz de herhangi bir bina ile ilgili geri dönüş durumunda aynı sistemden o bina ile ilgili tüm çalışmalara ve verilere ulaşabileceğiz.”


nSEB çalışmalarına T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı olarak 2017’de başladıklarını ve şu an sonuç aşamasında olduklarını hatırlatan Murat Bayram, neredeyse Sıfır Enerji Bina yapmak isteyen vatandaşlara yönelik rehber doküman hazırladıklarının da müjdesini verdi.


NOT: Hangi bölgede, hangi noktada nSEB yapmak isterseniz, herkes için basit anlatımlı ve gerekli tüm detaylara sahip bu kılavuz 20.11.2020 tarihinde Neredeyse Sıfır Enerjili Binalar (NSEB) için Rehber Kitap ismi ile yayınlandı: